የዐቂዳ ታሪካዊ አመጣጥ
ዐቂዳ (የእስልምና እምነት መሠረቶች) ከእስልምና ጅማሬ ጀምሮ የነበረ ቢሆንም፣ እንደ የተለየ የትምህርት ዘርፍ (ኢልም) የተመሰረተው በተከታታይ ታሪካዊ ምክንያቶች ምክንያት ነው።
የመጀመሪያው ዘመን (የነቢዩ እና የሰሐባ ዘመን):
በነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) እና በሰሐቦች ዘመን፣ እምነት ቀላልና ግልጽ ነበር። ሰሐቦች ቁርአንና የነቢዩን ትምህርት በቀጥታ ይከተሉ ነበር፤ ክርክርና ፍልስፍናዊ ጥያቄዎች አልነበሩም።
የፊትና (ውዝግብ) ዘመን:
ከነቢዩ ህልፈት በኋላ፣ የተለያዩ ፍልስፍናዊ እና ሃይማኖታዊ ተጽእኖዎች (ከግሪክ ፍልስፍና፣ ከፋርስ እና ከሌሎች ባህሎች) ወደ እስልምና ማህበረሰብ ውስጥ መግባት ጀመሩ። በዚህ ምክንያት፦
ኸዋሪጅ እና ሺዓ የመጀመሪያዎቹ ቡድኖች ብቅ አሉ
ቀደርያ እና ጀብርያ በ"ቀደር" (በእግዚአብሄር ውሳኔ) ላይ ይከራከሩ ነበር
ሙዕተዚላ ፍልስፍናዊ ክርክርን በማስፋት የአላህ ባህርያትን (ሲፋት) በተለየ መንገድ ለመተርጎም ሞከሩ
የስርዓት መያያዝ ዘመን:
እነዚህን ውዝግቦች ለመመለስ፣ ዓሊሞች ዐቂዳን እንደ ስርዓት ያለው ትምህርት ማደራጀት ጀመሩ፣ ከቁርአንና ሐዲስ ማስረጃ በማቅረብ የሰለፍ (የቀደምት ምሁራን) አስተያየት ጠብቀው ለማቆየት ጥረት አደረጉ።
ዛሬ ለምን አስፈላጊ ነው:
ይህንን ታሪክ ማወቅ ተማሪዎች የተለያዩ የእምነት ፍልስፍናዊ ክርክሮችን፣ የቡድኖችን አመጣጥ፣ እና ትክክለኛውን የሰለፍ አስተያየት ከስህተት ለመለየት ይረዳቸዋል።
ዐቂዳ (የእስልምና እምነት መሠረቶች) ከእስልምና ጅማሬ ጀምሮ የነበረ ቢሆንም፣ እንደ የተለየ የትምህርት ዘርፍ (ኢልም) የተመሰረተው በተከታታይ ታሪካዊ ምክንያቶች ምክንያት ነው።
የመጀመሪያው ዘመን (የነቢዩ እና የሰሐባ ዘመን):
በነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) እና በሰሐቦች ዘመን፣ እምነት ቀላልና ግልጽ ነበር። ሰሐቦች ቁርአንና የነቢዩን ትምህርት በቀጥታ ይከተሉ ነበር፤ ክርክርና ፍልስፍናዊ ጥያቄዎች አልነበሩም።
የፊትና (ውዝግብ) ዘመን:
ከነቢዩ ህልፈት በኋላ፣ የተለያዩ ፍልስፍናዊ እና ሃይማኖታዊ ተጽእኖዎች (ከግሪክ ፍልስፍና፣ ከፋርስ እና ከሌሎች ባህሎች) ወደ እስልምና ማህበረሰብ ውስጥ መግባት ጀመሩ። በዚህ ምክንያት፦
ኸዋሪጅ እና ሺዓ የመጀመሪያዎቹ ቡድኖች ብቅ አሉ
ቀደርያ እና ጀብርያ በ"ቀደር" (በእግዚአብሄር ውሳኔ) ላይ ይከራከሩ ነበር
ሙዕተዚላ ፍልስፍናዊ ክርክርን በማስፋት የአላህ ባህርያትን (ሲፋት) በተለየ መንገድ ለመተርጎም ሞከሩ
የስርዓት መያያዝ ዘመን:
እነዚህን ውዝግቦች ለመመለስ፣ ዓሊሞች ዐቂዳን እንደ ስርዓት ያለው ትምህርት ማደራጀት ጀመሩ፣ ከቁርአንና ሐዲስ ማስረጃ በማቅረብ የሰለፍ (የቀደምት ምሁራን) አስተያየት ጠብቀው ለማቆየት ጥረት አደረጉ።
ዛሬ ለምን አስፈላጊ ነው:
ይህንን ታሪክ ማወቅ ተማሪዎች የተለያዩ የእምነት ፍልስፍናዊ ክርክሮችን፣ የቡድኖችን አመጣጥ፣ እና ትክክለኛውን የሰለፍ አስተያየት ከስህተት ለመለየት ይረዳቸዋል።